Para, emek ve zaman harcamadan madalya beklemek. İşte hezimetin nedenleri
2008-08-21 07:25:00 Sabah yazarı Emre Aköz olimpiyat hezimetinin nedenlerini tartışıyor. İşte yazısı:
Petrol şaşırtmaya devam ediyor
2008-08-18 21:10:00 Petrol fiyatlarında yaşanan düşüş bütün dünyada memnuniyetle karşılandı ama en kârlı ülkelerden biri Türkiye. Şimdi herkes, fiyatların seyrini merak ediyor. Genel beklenti bir varil ham petrolün 70 - 80 dolar seviyesine gerilemesi.Geçen yıl bu zamanlarda petrol fiyatlarının yüz dolara tırmanacağı konuşuluyordu ve bu bir kâbus senaryosuydu. Oysa ham petrolün varil fiyatı, bırakın 100 dolan, temmuz ortalarında 147 dolara çıkarak, tarihi bir rekor kırdı. Bu gelişmenin de etkisiyle, artık 200 dolar senaryoları konuşulmaya başlanmıştı ki, petrol fiyatları gerilemeye başladı. Son bir ayda yüzde 23 değer kaybederek, 111 dolara kadar indi. Hızlı çıkışına fazla bir anlam verilemeyen petrol fiyatlarının, şimdi aynı hızla neden düştüğünü anlamaya çalışıyor uzmanlar ve sektör temsilcileri. Dünya petrol tüketiminin yüzde 1,5'ini karşılayan Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı'nda yangın sebebiyle sevkiyatın bir süredir durması ve Gürcistan ile Rusya arasındaki savaşa rağmen fiyatlar neden düşüyor? Eskiden, Kenya'daki kabile çatışmalarından bile etkilenip, yükselen fiyatlar bu gelişmelerden niçin olumsuz etkilenmiyor?Petrol fiyatlarındaki hareketlenmeyi anlayabilmek için öncelikle Amerikan dolarının seyrini bilmek gerekiyor. Bugüne kadar dolar düşerken, petrol fiyatları hep arttı. Şimdi dolar yükseliyor ve petrol fiyatları düşüyor. Dolayısıyla ikili arasında bir eksi korelâsyondan söz edilebilir. Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki gerilemeyi asıl tetikle-yen, doların uluslararası piyasalardaki yükselişi oldu. Bu konuda herkes ortak bir kanaate sahip. Geçen yıl Mortgage krizinin tetiklediği finansal kriz ile sarsılan Amerika ve dünya ekonomisinde, yatırımcıların hisse senetleri ve dövizden hızla kaçarak, emtiaya yöneldiği görülmüştü. Bu tür krizlerde en güvenli limanlar ise kuşkusuz petrol ve altın. Son yıllarda buna fiyatları hızla artan gıda ürünleri de eklendi. Örneğin Chicago Borsası'nda hisse senetlerini satıp, buğday alan yatırımcıların sayısı arttı. Durum böyle olunca, başta petrol olmak üzere emtialarda sert yükselişler görüldü. Tera Menkul Değerler uzmanlarından Ersagun Şimşek, işte bu gelişmenin, dolardaki düşüşle birleşerek petrol fiyatlarını tarihin en yüksek seviyesine taşıdığını düşünüyor.EMTİA YATIRIM CAZİBESİNİ KAYBEDİYORŞimşek'e göre, açıklanan son verilerden sonra global piyasaların ABD'den daha kötü olduğu yönünde yeni bir yatırımcı psikolojisi oluştu. Yatırımcıların diğer gelişmiş piyasalardan çıkarak ABD dolarına yönelmesi, doların Euro karsısında ciddi değer kazanmasında etkili oldu. Dolardaki yükseliş ise petrol fiyatlarındaki gerilemeyi tetikledi. ABD'nin, büyük finans hisse senetlerinde açığa satışı yasaklaması sonrasında başlayan (başta petrol olmak üzere) emtialardaki düşüş, Avrupa Merkez Başkanı Triehet ve IMF'in resesyon ile ilgili tahminleri sonrasında, Avrupa bölgesi ve global büyüme hedef rakamlarının uzmanlarca aşağı çekilmesiyle hızlandı. Yatırımcılar, resesyon ile birlikte büyümenin yavaşlaması ve sonrasında talebin azalması ihtimalini öngörerek emtialardan çıkmaya başladı. Petroldeki düşüş, baz metal ve gıda emtialarındaki düşüşü de beraberinde getirdi.Türkiye, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalardan en fazla etkilenen ülkelerden.İstanbul Teknik Üniversitesi Enerji Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Abdurrahman Satman da, petroldeki düşüşün dolara bağlı olduğu görüşüne destek veriyor. Eskiden petrole yatırım yapanların şimdi farklı davranması düşüşü hızlandırıyor. Bu düşüşün sürüp sürmeyeceği, kalıcı olup olmayacağı veya tekrar yükselişin başlayıp başlamayacağını öngörmenin şimdiden kolay olmadığını vurgulayan Prof. Satman, bunun biraz da Amerika'nın tutumuna bağlı olduğunu düşünüyor.Dolar etkisi bir yana, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaları iyi anlamak için, diğer gelişmeleri de dikkate almak gerekiyor. Petrol fiyatlarındaki belirleyicilerden biri de kuşkusuz arz-talep dengesi. Şu anda özellikle akaryakıt amaçlı kullanılan petrolde bir talep düşüşü yaşanıyor. Amerika ve OECD ülkelerinden talep azalması yüzde 5'i bulmuşPETROL FİYATLARI NEREYE GİDİYOR?DR. SOHBET KARBUZ *Petrol fiyatları son on yılda ona katlanarak 2008'in ilk günlerinde 100 doları görmüştü. Bir kısım uzmanlar fiyatlardaki şişkinliğin devam etmeyeceğini ve aşağı doğru hareketin başlayacağını tahmin ederken diğer bir kısım uzmanlar ise fiyatların 200 dolar seviyelerini bulacağını öngörmüştü. Nitekim Amerikan emtia borsasında işlem gören batı Texas petrolünün (WTI) varil fiyatı 11 Temmuz 2008'de 147 dolara ulaşarak tarihî bir zirve yaptı. Ağustos ayı başlarında ise fiyatlar bu zirve seviyesinden %20 oranında, diğer bir deyişle 30 dolar, değer kaybederek 115 doların altına indi. Bu süre içerisinde akıllardaki soru hep aynıydı: Fiyatlara ne oluyor?Petrol fiyatlarındaki hareketleri genelde üç ana kategori altında incelemek gerekir: Arz-talep dengesi, spekülatörler ve eko-teknik faktörler. Dünyayı tek gözüyle görenler fiyatlardaki iniş ve çıkışları bunlardan yalnızca bir tanesine kilitlenerek irdelemeye çalışırken, iki gözüyle görenler her bir kategorinin hareketini mercek altına tutup fiyatların seyrini irdelemeye çalışmaktadırlar. Kendi aralarında kısa ve uzun vadeli olarak da ayrılan bu kategoriler sürekli olarak var olmuş fakat petrol fiyatlarını hangisinin veya hangilerinin ne oranda etkilediği hâlen pek anlaşılamamıştır.Buna rağmen analistler petrol fiyatlarının gelişimi, ileride izleyeceği seviye ve yön hakkında tahminler yapmaktan geri kalmamışlardır. Tarih ise yapılan tahminlerin hemen hemen hepsinin yanlış çıktığını defalarca ispatlamıştır. Nedeni ise son derece açık: Piyasayı tek gözle takip edip yorumlamak.Ekonomi teorisine göre fiyatları arz ve talepteki denge belirler. Eğer üretim tüketimden fazla ise üreticilerin elindeki stoklar artar ve artan stoklar fiyatların düşmesi yolunda baskı oluşturur. Eğer tüketim üretimden fazla ise stoklar eritilir ve fiyatların yükselmesine baskı yapar. Her ne kadar inandırıcı-dahi olsa ve doğruluk payı bulunsa da petrol fiyatlarının 2003 ortasından itibaren artarak 150 dolar seviyesine kadar çıkmasını, sonra da birdenbire 115 doların aşağısına inmesini azr-talep dengeleriyle açıklamaya çalışmak ne yeterli ne de inandırıcı oldu.Spekülatörlerin petrol fiyatlarında önemli rol oynadıklarını savunanlar önceleri pek kale alınmadılarsa da fiyatların çok kısa zaman Aralıklarında 10 hatta 20 dolar oynamaya başlamasıyla dikkat çeker haledurumda. Aynı durum Türkiye için de ge-cerli. Petrol Sanayi Derneği'nin (PETDER) son sektör raporuna göre, Türkiye'de 2008 Ocak-Haziran döneminde toplam benzin tüketiminde yüzde 9,7 oranında talep daralması yaşandı. Aslında, 'dünya genelinde yüksek petrol fiyatlarına karşı tüketicide bir reaksiyon oluşmaya başladı' demek daha doğru. BP Türkiye yöneticilerinden Murat Lecompte'ye göre, arz-talep arasındaki mesafe çok daraldığından, tüketimdeki küçük bir düşüş bile fiyatları etkileyebiliyor.PETROLDEKİ DÜŞÜŞ KALICI MI?Yaşanan sert düşüş sonrası simdi herkes petrol fiyatlarının bundan sonra nasıl bir seyir izleyeceğini konuşuyor. Petrolün artık eskisi gibi 20 - 30 dolar seviyesine inmeyeceği cok acık. Genel beklenti, ortalama 70 - 80 dolar seviyesinde kalması. Petrol Sanayicileri Derneği Genel Sekreteri Dr. Erol Metine göre, aslında fiyatların düşmesini değil, çıkışını konuşmak gerekiyor. Çünkü 150 dolar zaten normalin çok üstünde bir rakamdı. Dr. Metin, fiyatların makul seviyelere gelmeye başladığını düşünüyor. Tabi, 'Bundan sonra ne olur?' sorusuna rakamsal cevaplar vermek oldukça riskli. Çünkü bundan bir yıl önce fiyatlar 100 dolara geldiğinde, genel fikir artık 'artış olmayacağı' yönündeydi. Fakat cok daha vahim artışlar yaşandı. Tahmincilerin neredeyse tümü yanıldı. Bu acıdan petrol fiyatının seyri hakkında yorum yapmak artık kolay değil.EN KÂRLI ÜLKE TÜRKİYEPetrol fiyatlarını değerlendirirken, bio yakıtlara da değinmek gerekiyor. Çünkü son yıllarda, artan petrol fiyatları sebebiyle dünyada gıda kökenli yakıtlara bir yöneliş başladı. Mısır, soya fasulyesi, ayçiçeği gibi ürünler artık sadece gıda değil, bioyakıt hammaddesi olarak da talep görüyor. Hatta gecen dönem gıdada yaşanan fahiş fiyat artışları ve bazı ülkelerdeki gıda krizlerinin gerekçelerinden birinin, tarım ürünlerinin akaryakıt maksatlı kullanılması gösterilmişti. Fakat uzmanlar, gıda kaynaklı akaryakıt üretiminin henüz fiyatları etkileyecek seviyede olmadığını düşünüyor. Gelecekte düşünülse bile şu anda bu gelişmenin petrole talebi anlamlı şekilde azaltması mümkün görünmüyor.Tabi bütün bu gelişmeler içinde önemli olan Türkiye'nin konumu. Kullandığı petrol ve enerjinin yüzde 95'ini ithal eden Türkiye'nin bu alandaki harcamaları, cari açığın en önemli gerekçesi. Sadece 2007 yılında Türkiye'nin ham petrol ve doğalgaz için ödediği miktar 19,2 milyar dolar. Bu acıdan fiyatların düşmesinden en fazla faydalanacak ülkelerin başında Türkiye geliyor. Petrol fiyatlarındaki düşüş Türkiye'nin cari acık riskini de azaltacak.İşin bir başka yönü daha var. Petrol üreticisi olmasa da, 'geçiş noktası' anlamında Türkiye'nin uluslararası önemi gittikçe artıyor. Dünyadaki toplam ihtiyacın yüzde 1,5'ini karşılayan Bakü-Tiflis-Ceyhan hattından günlük 1 milyon varil petrol geçişi sağlanıyor. Buna boğazlardan yapılan geçişi de eklediğinizde, dünyadaki günlük petrol arzının yüzde 4'nün, Türkiye'nin kontrolünde olduğunu söylemek mümkün. Bunlar geneli yansıtan rakamlar. Bir de işin diğer boyutu var. Amerika ve Rusya gibi büyük petrol üreticisi ülkeler, kendi ürettikleri petrolü tüketiyor. Yani onların üretimi, ticarete konu olamıyor. Sadece ticareti yapılan petrol olarak baktığınızda Türkiye'nin dünyadaki günlük akısın yüzde 7- 8'ini kontrol ettiği söylenebilir. Bu da aslında Türkiye'yi üretim yapmadan önemli bir petrol ülkesi haline getiriyor. Üretim yapmadığı için fiyat düşüşlerinden olumsuz etkilenmeyen Türkiye, aynı zamanda bu durumdan en fazla kâr edecek ülkelerden biri konumuna geliyor.Konunun ic piyasaya bakan çok önemli bir yönü daha var. O da petrol fiyatlarıyla enflasyon arasındaki ilişki. Türkiye'de uzun yıllar sonra tek haneli rakamlara düşürülen enflasyon, akaryakıt ve gıda zamlarının etkisiyle yeniden yüzde 10'un üzerine tırmandı. x Bundan sonra petrol fiyatlarında meydana İ gelebilecek indirimlerin enflasyona da düşüş yönünde destek vermesi bekleniyor. Petrol fiyatlarında yaşanan düşüş bütün dünyada memnuniyetle karşılandı ama en kârlı ülkelerden biri Türkiye. Şimdi herkes, fiyatların seyrini merak ediyor. Genel beklenti bir varil ham petrolün 70 - 80 dolar seviyesine gerilemesi.
Karnı ağrıyan çocuğa ağrı kesici vermeyin
2008-08-18 07:12:00 Çocuklar arasında en yaygın sağlık sorunun karın ağrısı olbduğunu belirten uzmanlar, bunun genellikle masum nedenlere bağlıysa da, bazen de zaman kaybetmeden müdahale edilmesi gereken ciddi hastalıklarla ortaya çıkarabildiğine dikkat çekiyor.
Batı’nın İslam karşıtı stratejileri
2008-08-18 04:03:50 İngiltere ile ABD, özellikle Türkiye’ye karşı her zaman işbirliği yapacaklardır.
Bir tek gülüşleri değişmedi
2008-08-13 14:03:58 Bu ünlüler zaman içinde öyle değiştiler ki. Ama bir tek gülüşleri aynı kaldı.
Baykal: TSK ile CHP arasında gerginlik yok
2008-08-13 12:25:43 CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, CHP ile Türk Silahlı Kuvvetleri arasında herhangi bir gerginliğin bulunmasının söz konusu olamayacağını bildirdi ve “Böyle bir şey hiçbir zaman gerçekleşmedi bundan sonra da gerçekleşmesi için bir neden yok” dedi.
Baykal'dan TSK'ya zeytin dalı
2008-08-13 12:22:00 CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, ''Hiçbir şekilde CHP'nin Türk Silahlı Kuvvetleriyle gerginlik içinde bulunması söz konusu olamaz. Böyle bir şey hiçbir zaman gerçekleşmedi, bundan sonra gerçekleşmesi için de neden yok'' dedi.
Harare'de görüşmeler 'sonuçsuz'
2008-08-13 11:37:20 Güney Afrika lideri Mbeki, Zimbabve'de iktidar paylaşımına yönelik görüşmeleri muhalefet lideri Tsvangirai'ya önerilen teklifi düşünmesi için zaman vermek üzere tamamladıklarını söyledi.
Tırnakların seni ele veriyor
2008-08-08 07:20:10 Hoş görüntüsüyle kişiye çekicilik kazandırmayı başaran tırnaklar kimi zaman hastalık habercisi oluyor.
Türkiye, Çin alfabesi yüzünden Olimpiyat stadına 4. sırada girecek
2008-08-07 13:24:00 Türkiye, Çinceden dolayı olimpiyatların açılış törenine 4. sırada katılacak. 1896 yılından bu yana gerçekleşen olimpiyat oyunlarında Türkiye alfabetik sıraya göre her zaman açılış törenine en sonlarda katılıyordu. Bu da açılıştaki coşkuya ortak olamamasına neden oluyordu.
Semih: Hiçbir zaman küsmedim
2008-08-07 06:02:29 Fenerbahçe, Avrupa Şampiyonlar Ligi 2. Ön Eleme Turu rövanşında MTK Budapeşte'yi 5-0 yenerek tur atladı.
Bu diyet 'eziyetsiz'
2008-08-05 07:00:16 Bilinçli beslenme ve hareket, kimi zaman eziyete dönüşen diyetlerden daha iyi sonuç veriyor.
Çelik: 11,5 katrilyon liralık gelir bekliyoruz
2008-08-03 13:27:00 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, Bağkur ve sigorta prim borçlarının ödenmesi için yeni düzenlemeyle 20 günlük bir zaman daha tanıdıklarını belirterek, toplam 11,5 katrilyon liralık bir gelir beklediklerini aktardı.
Sanctis: Her zaman büyük takımlar seçtim
2008-08-03 12:32:04 Galatasaray'ın İtalyan kalecisi Morgan De Sanctis, transferde sarı-kırmızılı kulübü tercih etmesinin sebebini, “Her zaman büyük takımların bünyesinde olmayı tercih etmişimdir” diyerek açıkladı.
Geçmiş zaman jigoloları
2008-08-03 12:03:37 Gladyatörlerin zengin kadınlarla para karşılığı ilişki kurdukları ortaya çıktı.
'AK Parti sadece hizmetlerin odağı olmuştur'
2008-08-02 17:23:00 Adalet Bakanı Mehmet Ali Şahin, AK Parti'nin sadece hizmetlerin odağı olduğunu belirterek, ''Adalet ve Kalkınma Partisi hiçbir zaman böyle bir davayı hak etmemiştir'' dedi.
Eski laptopunuzu canlandırın
2008-07-31 06:49:06 Eski laptopunuz artık isteklerinize cevap vermiyor mu? O zaman bu rehberi okuyun.
Meral: Türkiye zaman kaybetmemeli
2008-07-30 16:37:00 Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu (TUSKON) Yönetim Kurulu Başkanı Rızanur Meral, "Türkiye bundan sonra böylesi davalarla zaman kaybetmemelidir" dedi.
Babacan: Mahkemenin kararını göreceğiz
2008-07-30 12:55:00 Dışişleri Bakanı Ali Babacan, AK Parti'ye yönelik kapatma davası ile ilgili bir soruya, "Mahkemenin nasıl ve ne zaman karar vereceğini hep birlikte göreceğiz, ancak dünya dönüyor" dedi.
Azalan su debisi, inci kefali tehdit ediyor
2008-07-29 13:32:00 Doğa Gözcüleri Derneğince hazırlanan ''İnci Kefali Göçü'' raporunda, bu yıl bazı bölgelerde artan güvenlik sorunları nedeniyle Jandarma Komutanlığı ekiplerinin yeterince personel ve zaman ayıramamasının, kaçak avcılığın önlenmesini güçleştirdiği belirtildi.
